DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
MEHMET HABİL TECİMEN
MEHMET HABİL TECİMEN
Giriş Tarihi : 17-01-2021 09:55

İsmet Özel eleştirisine ruk’a

Kavrayış kabiliyeti ile diyalektik faslına giriş:

 

İsmet Özel ismi edebi karakteriyle bir tümceye dâhilse şayet bizim anladığımız yönüyle bir şiir kabiliyeti olduğu kadar bu kavrayış, bir conscious ekleme kabiliyeti olarak da kayda girmelidir. Lakin diğer manasıyla İsmet Özel kimliği siyasi anlamda söz söyleme yeteneğini kendi doğurduğu anlamsaldan alırken bizim ifademizle konu daha dar bir kapsamdan hareketle kendini siyasete ait görme alanından tevarüs ettirir.

 

İsmet Özel okuyunca kazanacağımız şeyi, İsmet Özel okumadan nasıl kazanırız sorusuna bir cevap bulamadan yetişmiş nesilleri temsil edenler, bugün o kadar itirafçı bir duruş içinde değiller her nedense...

 

İsmet Özel’in taşıdığı 1970’lerin 1960’lardan devraldığı şiir/siyaset kabiliyeti faslı bir anlamıyla Marksizm’i kendi nesline derç ettirme göreviyle hemhalken diğer anlamıyla geleceğe bıraktığı kollarını Marksizm’den koparmaya niyetlense de cümle kabiliyetinin sorgulama yeteneğini her anlamıyla Marksist diyalektikte demirleyiverir. (bırakıverir.)

 

İsmet Özel şiirini sevenler, (Türk Edebiyatı’nın son ustası kabul edenler) kendi alanında durağanlık kesp etmeyen akı-l-cı bir deha olarak onu selamlarken söz kabiliyetini Marks anlamsalı içinde canlı tutan (Marks’ı özümsemiş) özümse-yişini-mesini eşit ağırlıklı (Doğu-Batı düşüncesi içinde) bir düşün kimliği haline getirmiş olmasına bağlarlar; ama onlar (!), onun edebi kabiliyeti içinde bu hali öne çıkarmaya yanaşmazlar.

 

Lakin, Marks’tan başlayan Sol literatür eleştirimize İsmet Özel’i dahil etmeye niyetlenirken, İ.Özel’den daha vahim Marksist duruş arz eden ‘bayım kültürüne’ veya ‘II. Yeni adaptasyonuna’ metafizik kabiliyet sunan muhteremlere diyeceklerimizi zaman içinde çağı temsil etme kabiliyetimizle dem vuracağız.

 

Bu noktada, İsmet Özel’in Marksizm’den mülhem çağa bakış kabiliyetini dönemsel arzlar-talepler içinde, İslamcılık, Türkçülük, Türk Milliyetçiliği, hâlâ komünist olma kabiliyeti, maneviyatçı Osmanlıcılık bezemeleri ile dile getirmesine kendi orijinilaté-sinin başlangıcı olarak baktığımız ‘’amentüsünde’’ sabitkadem olması dileği ile -bütün yüreğimiz ile- son tahlilde halini çelişkili popülarizm olarak görürüz…

 

İsmet Özel’in, bir anlamıyla Marksist tandansı (tendance) yeryüzü olaylarını anlama kabiliyeti ile kendi diyalektiğine (1) (2) döktüğü anda yakaladığı öznelliği İslam düşünce tarihinden başlatamamasını modernité-nin ondaki güçlü duruşuyla açıklamak gerekir.

 

İslamcı duruşun diyalektiğe özenmesi ve ideoloji ihtiyacı ile dinîmûbinî ideoloji olarak açıklamasının melceini 1970’lerin Türkiyesi’nde bir ‘kurtuluş’ olarak görmesi mümkünâttandı; ama bu günümüzde tam bir ‘kabiliyet boşluğu’ olarak yerli yerinde -abûs haliyle- kalıverdi. Geleneğin savunmasını modernité-ye karşı hiç sakıt olmadığı veçhesiyle yine modernité doğumcusu Marksist tahlil kabiliyetinden alma becerisi belki de İsmet Özel’in eleştirilmemesi (!) gereken bir yönü ama bir anlamıyla içinde bulunduğu siyasi kapsül nedeniyle eleştirilme zorunluluğu o kadar aşikar ki...

 

1960 sonrası Türkiye fotoğrafının iflah olmaz bir taşıyıcısı olan İsmet Özel’i sizlerin huzurunda eleştirme nedenimiz şahsi olmadığı gibi kem-pâye de değildir. Lakin itiraf ederiz ki, bir anlamıyla kişisellik meselesi bizim için şöyle bir önem arz eder. Vakta ki, Şair İsmet Özel’e sual eyleyen genç şair, Batı kabiliyetini -Batı’dan feyz alma kabiliyetini- irdelerken sorduğu soruya ‘eğer Arapça bilseydim kibrim kendi ile nispetli haliyle sınırsızca olurdu (+),’ cevabı ile karşılaştığında anladığı şeyi şimdi ifade ederken söyleyeceği şu olabilir zahir: demek ki Batı dilleri filolojisi Türkiye’ye cümle üretirken sadece ülke zihninin küçüklüğünü kayıt altına alma işlevi görür.

 

Bu anlamıyla, İsmet Özel’in bizimle irtibatı tercüme kültürünün tercümasyonu (translation) cephesiyledir. Veya biz öyle anlıyoruz. Öyle anladığımız için de öyle anlatıyoruz tabi. İsmet Özel şiir kabiliyetini sevme, takdir etme meselesi Türkçeyi kullanma yeteneği eğer Türk Dil Ailesi veya Türk Dilleri Birliği’nin lügatinden mülhem olsaydı alkışlanacak bir şeydi. Ama bu geist kabiliyetin terimsel gücünü Türkçeye nasıl aktarırız, fiil-sıfatları mantığına bürünürse burada edeceğimiz kelam olur. Bizlerin İsmet Özel severliği veya sevmezliği meselesinde yerimiz asla yoktur.

 

Ezcümle ebediyat düşüncesinde tenkit esastır. Bu esası kendi düşünce dünyamızda çelebiye celep gönderme nakısı ile anlatma hevesinden azadeyiz.

 

(+) mealen…

  1. Üç Mesele
  2. Zor Zamanda Konuşmak
NELER SÖYLENDİ?
@
MEHMET HABİL TECİMEN

MEHMET HABİL TECİMEN

DİĞER YAZILARI Türkiye üzerinden aşklar koalisyonuna tazim 03-03-2021 12:52 İkircikli tekel kimliğine konuşma yazıtı 01-03-2021 14:04 Osmanlı toplumundan liberal Türk tabakalaşması düzenine giriş 27-02-2021 22:49 Laikçileşme üzerinden başlangıç 17-02-2021 12:46 Türk Edebiyatı’nda kadim-modern statükosu 16-02-2021 11:53 Bir gelişmecilik hikâyesi olarak modernité 09-02-2021 19:07 Üçlü politikaya karşı ‘Tek Tarz-ı Vahiy’ 07-02-2021 18:12 Türkiye siyasi kültüründe Fransa ihtilâl tarihi muhibliği  04-02-2021 13:03 Fikirdaşlara aşikâre ötelenmiş fikrî arkaplan 02-02-2021 17:28 Türk Edebiyatı’nda zamanın taharrûatına tavzih 31-01-2021 19:29 Medeniyetin öldürücü kültür kapsülü 28-01-2021 13:25 Üç kültür tekâmülü 27-01-2021 12:48 Hz. Muhyiddin’i anlama meselesine giriş 26-01-2021 14:46 Marksist felasifeye Türk dokunuşu 24-01-2021 17:45 Türk Medeniyeti Tarihi’ne Başlangıç Cümlesi 23-01-2021 18:20 Cemil Meriç meselesine giriş 22-01-2021 19:08 ‘Nurettin Topçu’ Meselesine Giriş 20-01-2021 09:23 Türk Edebiyatı’nı eleştirme kabiliyetine ilişkin… 19-01-2021 09:09 İsmet Özel eleştirisine ruk’a 17-01-2021 09:55 Metafiziği tanımlama kabiliyetine dair 16-01-2021 18:27 Marksizm’in beş eksiği beş fazlası 14-01-2021 17:42 Marksizm’in üretim kimliği, tüketim anlatımı 13-01-2021 13:19 İnanılmazlık üzerine metot teatisi 10-01-2021 15:04 Gidiş ve bir daha hiç gitmeyiş… 09-01-2021 17:17 Nice zaman ilinde bir şehir tesellisi… 05-01-2021 15:59 ‘Pazarın Sistematik Babaları’ (1) 03-01-2021 15:29 Marksizm neden küçümsenmemelidir zihniyetinin dikkatine… 02-01-2021 19:07 Market hükümleri üzerine kadim söz iklimi 23-12-2020 10:19 Kahvesiz kalmanın tatsızlığı… 22-12-2020 09:35 Dudak mimikleriyle gelişen tebessüm kimliğine dair… 19-12-2020 12:07 Are you love me neden demez İngilizce? 17-12-2020 09:34 BİR TEK METİNLE İNSANA NİZAM VERMENİN HİKÂYESİ 15-12-2020 13:41 BİR METEL AKŞAMINDA KAYSERİYYE 12-12-2020 11:20 TÜRKLÜĞÜNÜN DAS’ÜL EVRESI DAD-EL HÜKMÜ MEVT DEVRESI 10-12-2020 11:24 TÜRKİYE’NİN ZAFERLERİNE NASIL BIR GÖLGE TASAVVURU? SAĞ VE SOL TÜRKİYE İÇİN NASIL BİR KAVRAM OLMALIDIR? 09-12-2020 10:48 TÜRKIYE TARİHİNDE FAİZİN ÜÇ EVRESİNE DAİR 08-12-2020 14:38
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA