DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
HOCACÜNDİZADE ATAULLAH BEY
HOCACÜNDİZADE ATAULLAH BEY
Giriş Tarihi : 06-06-2021 11:42

İslam sanatı kelimesi üzerine duyumsanması gereken his

 

Sanat –kümülatiftir-. Onun bu hali İslam sanatı yoktur meselesine bu satırların yazarı açısından ciddi bir eleştiridir. (ret eleştirisidir) Sınıfsallığı, Marksist terminoloji kabiliyetine olan tutkusu ile kendinden ayıramayan İslamcılaşma evresinin üstatları, (konuyu muhtevasıyla bilmedikleri gibi) Marksist sanat anlayışlarında eğleşip İslam’ın sanat kabiliyeti konusunda kendilerine günlük melezci kök bulma (güncel sanat) telaşlarını berdavam sürdürmede ısrarcıdırlar. İşte biz söylüyoruz, sanat birikerek artar ve mirasçısı da insandır, tüm çağlarda bu böyledir.

İslam’ın, medeniyet kimliğinin –oluş- anında ifadesini bulan ilk hali – yani Allah’ı anlatış keyfiyeti, inkârı mümkün olmayan bir şehirleşme kabiliyetini başlattı. –Birleme- (vahidiyet) kapasitesi üzerine bina edilen her konumlanmayı antik Yunan’la kıyaslama ve İslam kökenli binalarda gotik (hatta barok) niyet arama (mutlak sürette de bulma) üzerine kurulu Türkiye’deki güzel sanatlar kapasitesi birçok konuyu kendince uyumcu Batılı anlayışı ile doğrulayarak zatlarının verilerini –akademide- korudu.

Bu anlamda, İslam sanatı tanrısallık peşindeki (veya tanrıların adına olma) Yunan şehir sanatlarından ayrılırken kullandığı yapı tekniği ile sanatı –birleme- olarak anlar. (kemer-kubbe kapasitesi). Özel medeniyet tasniflerinin (S.Huntigton) en vahim tarafı şudur: Her toplumsal kimlikten sanat oluşumuna bir fikir sağılımı yapan güncel sanat anlayışının İslam sanatlarının kullandığı her tekniği başlangıç imtihanında -Antik Yunan ve Roma şehir kimliği adına- sınıfta bırakma hali kümülatif kabiliyeti tanımaması anlamına gelir, -ki bu doğrudan onların cehaletidir.

Sanatla ilgili metinlerin İslam sanatlarından sayılması için mimaride olduğu gibi –his- kabiliyetine sahip olması gerektiği konusunda cidden iddialıyız. İslam’a sanat nedir sorusu sorulduğunda vereceği cevap tanrısallık kapasitesinin geri çekilerek -tanrıya huşu ile varış formunu- burada anlatım-ımıza dahil etmemiz yerinde olur. Batı mimari formunun antik kökenleri ile İslam mimarisini uyumsuz görme hali tercüme bir iddiadır ve maalesef Meşrutiyet sonrası Türkiyesi’nin sınıfsal kimlik anlatımı üzerine kurulu dünyasının ürünüdür.

Batı sanat formunun Dor kalıntılarını İyonya’nın –düzen- uygulama üstünlüğünü bugün itibarı ile İslam sanatı kapasitesinin ‘hiçliği’ üzerinden okuyanların Toskana sadeleştirmesine farklı bir form denemesi demeleri ciddiyetten uzaktır. Toskana düzeni nedir? Mimariyi yeniden -okumadır.- İslam sanat kimliğinin Antik Yunan’ı –sözüm ona- sadece taklit eder anlatımda kalması meselesi bugünkü modernite kabiliyetinin yadsıyıcılık sujesidir ve yalanlamaya gerek duymadığımız bir sorunudur.

Vahye düşmanlaşma meselesini seküler dünya için önemli gören anlayış sanatın modern evrelerinin tasnifinde bile tanıdık inkarcılaşmasını sürdürüyor.

Bu anlamla bugünkü akli kabiliyet, İslam sanatlarının kökenseli konusunda ya ret /ya da her hangi bir antik uygarlığa İslam sanatını külliyen yamama konusunda ciddiyet içindedir.

Konumuzun temeli şudur: sanat evrelerinin temeli bizim tanımlamalarımızda kümülatif histir, –ki his bir sanat kimliğidir-, bu durum İslam toplumunda iki asır içinde sanatın prehistorik halinin durumsalını kendi içinde öğütmüştür.

Antik mimarinin tanrısallık iddiasını vahyin kimliği ile buluşturan İslam’ın kendinden önceki her türlü vahiy kültürlü kimliksel sorunu (Yahudi mimarisinin olmayışı) çağın önüne koyma gibi inanılmaz meseleleri anlaşılır hale getirmesi unutulamaz.

Bu kabiliyeti ile İslam sanatının her türlü akli boyutunu dile getirme platformuna dönüşen Şam ve Bağdat’ın yaptığını-yapamadığını Endülüs ve İstanbul yapmıştır. Bu kadar nettir.

İslam sanatlarının bizim açımızdan içinde olduğu kimlik buhranı çağın çok gerisinde başlayan bir takım ahlaki sorunlarla başlar; ilk önce şunu ifade edelim. Ahlak meselesi bir görgü kabiliyeti olduğu gibi bir estetik kimliktir. İslam sanatlarını taş yontu olarak anlatan ve bunu fakülte anfilerinde devletin maaşını alarak yapanların başvurdukları en temel argüman İslam sanatlarının mimari kabiliyetlerini şu veya bu nedenle Batı komplikasyonu içinde değerlendirmek istemeleridir. Bizimle uzaktan yakından alakası olmayan Hitit sanatını –ki, procaucasusien peyzajıyla germanik’tir.- Anadolu toplulukları üzerinden bize mal eden anlayışın konu Osmanlı sanatı olduğunda, çocuklar hiçbir şey anlatmak istemiyorum, çünkü Osmanlı sanatı yoktur veya düzmecedir, diyenlerin varlığını duyar gibi oluyorum. Bütün bunların yaşandığı kültürel alt yapıya modern İslam düşüncesi üst başlığında bazı meseleleri aktarmak (anlatmak) gerçekten güç olsa gerek. Lakin mesele bir anlamıyla böyle iken İslam sanatları komplikasyonu olabilir mi cümlesini bizden iradi olarak alma ve okuma isteğine karşı şunu söylemek dileriz: Sanat kapasitesi sadece mimari değildir; sözdür de..(…)

Böylesine şümullü bir konuda (sanat) dahi şişirilmiş bir tarih üzerinden Batıyı vurmaya çalışıyoruz mantığını bizim yazdıklarımızdan çıkarmak ardından bundan kendisi için anlam devşirmeye çalışmak sonrasında ise bizlerin üzerindeki anlamı kapalı (muğlak) beklentisel noktalara (zihin dünyalarına) deva bekleyenleri şöyle düşündürmek isteriz: İslam sanatı vardır ve hatta sandığımız kadar da kümülatif değildir, insan için negatif hiç değildir.

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Alanyaspor00
  • 3Antalyaspor00
  • 4Başakşehir FK00
  • 5Beşiktaş00
  • 6Fatih Karagümrük00
  • 7Fenerbahçe00
  • 8Galatasaray00
  • 9Gaziantep FK00
  • 10Giresunspor00
  • 11Hatayspor00
  • 12İstanbulspor00
  • 13Kasımpaşa00
  • 14Kayserispor00
  • 15Konyaspor00
  • 16MKE Ankaragücü00
  • 17Sivasspor00
  • 18Trabzonspor00
  • 19Ümraniyespor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
HAYVANLAR ALEMİ
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
HAYVANLAR ALEMİ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA