DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
MEHMET HABİL TECİMEN
MEHMET HABİL TECİMEN
Giriş Tarihi : 26-01-2021 14:46

Hz. Muhyiddin’i anlama meselesine giriş

çeviri olmayan özel bir anlatı--

 

Anlatmanın, betimlemenin taklit edilmesi imkânsız ihtişamını anlatmaya geldi mi konu? Geldi evet…

Dinin insanlığa şamil bütün anlatımları, Hak Teâlâ’nın Âdem’in (a.s) yaratılma kabiliyetini –hatta Cemal mi Celal mi nispetini?- anlama hikmeti üzerinden düzenlenmiştir. Bu kabilden hareketle İslam dini, hâk dini olarak Allah’ın (cc.) yaratma kabiliyetini vahiyle Din’ül İslam şeriatı üzerinden anlatır, aktarır. Bu tanıtım hikmetlidir. Hikmete binaendir. Hikmet hem kişiyedir hem yaratılmaya’dır. Kişioğlu, yaratılırken hikmeti ile yaratılır. O ki nedir? Kişinin hikmetidir mesele. Konu, Hz. Muhyiddin’de şudur: Bizler Hak Teâlâ’nın yeryüzünde yarattığı ekmel hadimler olarak onun başka yaratılış iklimindeki –her boyuttaki- kullarıyla girdiğimiz -her- ilişkide kulluğumuzu, güzelliğimizi, estetik kabiliyetimizi, becerimizi, merhamet ricalimizi, şefkat kabiliyetimizi, yine kulları üzerinden aşka ilca ederek sergileriz. Bu gösterim bazen açıktır. Bazen de kapalı olabilir. Mesela kul, Rabb’e teveccühünü açıktan zikrederek yapabildiği gibi kimsenin görmediği karanlık bir alanda yalnız başına da yapabilir teveccühünü, gökler altında alın teri dökerken de. Bu ikisi arasındaki fark kulun tercihidir. Hak Teâlâ Hazretleri bütün bunları kulları ile paylaşırken paylaşmadığı tek şey, yaratma kabiliyetinin taklit edilmesidir. Yaratış; ya mevcûda îllallah olan Rabb’e özgüdür. Bu hususi olma hali onun zatıyla anlatılır.

İslam bu anlamıyla, Hz. Muhyiddin için, Füsus-u Hikem ve Fütühat’ül Mekkiye’de ifade edildiği gibi Tanrı da –oluşun- (devenir soi) zata dahil olması haliyle (panteistcilik-) değil, Allah –olmanın- (kapsayıcı kabiliyeti olarak açıklanır. (Ed-dârr-El müheymin). Tanrıya (putlaşmaya) meddahlık yapanların, Allah’a kulluk kabiliyeti mümkünsüzdür. İman kimliği…

Hz. Muhyiddin, İslam neden tercih edilmelidir akıl tarafından denildiğinde, İslam’ın va’z ettiği akıl kabiliyetinin Allah’ı ve onun zatî buyruklarını hayata geçirme gücünün yüksekliği üzerinden Din’ül İslam’ı anladığını söyler. İslam’ın yüksekliği diğer muharref ve şeraiti muğlak yapıya karşı gayet açıktır. Nedir bu açıklık? Hz. Muhyiddin, kendi anlamsalı ile lâmevcûdaillalah’ı rabıtanın tanımındaki Rabb’lik ifadesi ile anlar ve anlatır. (Rabıta tanımlanır!) Rabıta Rabbe’dir, lakin yine Rabbedir (cc). O da gözeten ve gözetleyen ifade eden, anlatan, aklettiren, va’z ettiren esrarı kulun kalbine ifşa eden olarak Rabb’i anlaması ile konuyu anlatır. Nur’un kitabı En-nûr ile yazılır. Bu ifadelerle, Hz. Muhyiddin kendini akıl aletinin (nedeninin) hem içinde hem de dışında görür. Neden dışındadır? Akıl, Rabbîyeti kendi anlamsalında özneleştirirken (subjectivité) öznelleştirebilir de (subjectivation). Bu şu demektir, suje kabiliyetindeki Rabb tanımlaması obje’nin oyuncağı olmaya "haşa" akılla gider. Olabilir mi? Olur…

Aklın, Rabb’liği anlama düzeyi iman kabiliyetinin gelişmesine bağlıdır. İman kabiliyetini kişiye veren -kalptir.- Kalbin iman etmediği hiçbir şehadet Rabb’liğin tasavvurunu ömrünün bütününe yayamaz. Muhakkak bir an bir yaş diliminde –merhametsiz akla saparak- imanını parçalar. İnsanlığın tarihi bunun örnekleriyle doludur.

Bu mana ile, akıl mutlak suretle –aklıselim- olmalıdır, kalbiyle de, kalb-i selim olmalıdır. Bunun dışındaki bütün akıl oyunları hikmetin dışındadır. Hikmet; Hikm’ül Esasiye (gizli mananın temeli) kabiliyeti ile öğüte cevap vericidir. Öğüte cevap veren kulluğun kabiliyeti ile İslam olur. Din’ül İslam bu anlamıyla –sadece- bir tanrıyıbilmişler (piusie) ekolü değil, bir aristoculuk, bir meşaiyye hiç değil, ancak hikmetin kalbe anlatılan ve elbette kalbin anladığı şuur kabiliyetidir. Bu işrakiliktir. Yani varlık nurudur. Ve neticesi ile bu bir aşktır ki, takibini doğrudan Allah (cc.) bilir, yapar onu tanır. El vâki.!

NELER SÖYLENDİ?
@
MEHMET HABİL TECİMEN

MEHMET HABİL TECİMEN

DİĞER YAZILARI Günahın metodik anlamsalı üzerine sözce Asyalı antikite kabiliyeti nedir duruşuna giriş Türk hâkimiyet yöntemi Aldanma üzerinden büyür aldatma Üç Tarz-ı Siyaset eksenli politik duruşun 20. yy eksenli eksantrik kabiliyetine cevabî giriş Marksizm’in uygulanabilir kavramları bağlamında kapitalist değerler Türkiye üzerinden aşklar koalisyonuna tazim İkircikli tekel kimliğine konuşma yazıtı Osmanlı toplumundan liberal Türk tabakalaşması düzenine giriş Laikçileşme üzerinden başlangıç Türk Edebiyatı’nda kadim-modern statükosu Bir gelişmecilik hikâyesi olarak modernité Üçlü politikaya karşı ‘Tek Tarz-ı Vahiy’ Türkiye siyasi kültüründe Fransa ihtilâl tarihi muhibliği  Fikirdaşlara aşikâre ötelenmiş fikrî arkaplan Türk Edebiyatı’nda zamanın taharrûatına tavzih Medeniyetin öldürücü kültür kapsülü Üç kültür tekâmülü Marksist felasifeye Türk dokunuşu Türk Medeniyeti Tarihi’ne Başlangıç Cümlesi Cemil Meriç meselesine giriş ‘Nurettin Topçu’ Meselesine Giriş Türk Edebiyatı’nı eleştirme kabiliyetine ilişkin… İsmet Özel eleştirisine ruk’a Metafiziği tanımlama kabiliyetine dair Marksizm’in beş eksiği beş fazlası Marksizm’in üretim kimliği, tüketim anlatımı İnanılmazlık üzerine metot teatisi Gidiş ve bir daha hiç gitmeyiş… Nice zaman ilinde bir şehir tesellisi… ‘Pazarın Sistematik Babaları’ (1) Marksizm neden küçümsenmemelidir zihniyetinin dikkatine… Market hükümleri üzerine kadim söz iklimi Kahvesiz kalmanın tatsızlığı… Dudak mimikleriyle gelişen tebessüm kimliğine dair… Are you love me neden demez İngilizce? BİR TEK METİNLE İNSANA NİZAM VERMENİN HİKÂYESİ BİR METEL AKŞAMINDA KAYSERİYYE TÜRKLÜĞÜNÜN DAS’ÜL EVRESI DAD-EL HÜKMÜ MEVT DEVRESI TÜRKİYE’NİN ZAFERLERİNE NASIL BIR GÖLGE TASAVVURU? SAĞ VE SOL TÜRKİYE İÇİN NASIL BİR KAVRAM OLMALIDIR? TÜRKIYE TARİHİNDE FAİZİN ÜÇ EVRESİNE DAİR
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Alanyaspor00
  • 3Antalyaspor00
  • 4Başakşehir FK00
  • 5Beşiktaş00
  • 6Fatih Karagümrük00
  • 7Fenerbahçe00
  • 8Galatasaray00
  • 9Gaziantep FK00
  • 10Giresunspor00
  • 11Hatayspor00
  • 12İstanbulspor00
  • 13Kasımpaşa00
  • 14Kayserispor00
  • 15Konyaspor00
  • 16MKE Ankaragücü00
  • 17Sivasspor00
  • 18Trabzonspor00
  • 19Ümraniyespor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
HAYVANLAR ALEMİ
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
HAYVANLAR ALEMİ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA