DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
HASAN ÇİFTÇİ
HASAN ÇİFTÇİ
Giriş Tarihi : 16-03-2021 13:37

18 MART ŞEHİTLER GÜNÜNDE KAYSERİLİ ŞEHİT ALBAY MEHMET NAZIM 

                                     1887-1921

      Yıl 1920, Anadolu iç ayaklanmalar kardeş kavgaları ile sarsılıyordu. Halifeler ve Padişah yanlıları Ulusal direnişi kırmak istiyorlar, subayların dinsiz, komünist, bolşevik olduğunu idda ediyorlar ve ulusal direnişi kırmak istiyorlardı. Ulusal direnişin simgesi durumunda olan düzenli Ordunun Anadolu’ya getirilip halka gösterilmesi gerektiği lüzum oluyor. O günlerde düzenli birliğin biri olan Mehmet NAZIM’ın 4. Tümeni görevlendiriliyor. Yarbay Mehmet NAZIM imkânsızlıklar içinde Tümenine çeki düzen vererek Subayların ve erlerin üniformaları düzgün aynı zamanda eğitimli bir birlikti. Bolu ve Düzce isyanlarını başarı ile bastırmıştı. 4 Tümen ünlü bir Tümen olmuştur. Erlerin keplerinde bir kenarı yeşil bir kenarı kırmızı şeritle çevrilmişti(Yeşilyurdun, alkanlara bulunda, Yaslıyım). 4. Tümen trenle Ankara’ya gelir bandonun ardında tümen istasyondan Ankara’nın içlerine doğru yürür. Ankara’lılar ilk defa düzenli bir ordu görüp halk çılgınca alkışlıyor (Tanrı bu yiğitleri korusun) duasını halk haykırıyordu. Türkiye Millet Meclisi önünden geçerken Mustafa Kemal Paşa’yı ve Millet vekillerini selamlıyordu. Tören alayı gösterilerle Sarı Kışlaya gidiyor, orada eğitimlerine devam ediyorlar. Ankara’lılar atının üstünde dimdik duran Yarbay Mehmet NAZIM’ı görüyorlardı. Genç komutana ısınmışlardı. Şehit olduğunda Ankara’lılar o günleri anımsamışlardı.

       Yrb. Mehmet NAZIM şehit oluncaya dek batı cephesinde yunanlılarla dövüşen Türk subayların kader yaşamını sürdürüyor.

      Yrb.Mehmet NAZIM 1887 yılında Kayseri’de dar gelirli bir memurun çocuğu olup, ilk okuldan sonra Askeri okulda liseyi okumuş, Harp okulunu iyi derece ile bitirip 1910 yılında akademide Kurmay Yüzbaşı olduğunda 23 yaşındaydı. Yemen Kuvvetler komutanlığına atandı. İstanbul’dan vapurla birliğine iki ayda varabildi. Yemen’den 3 yıl sonra döndüğünde 1.Dünya Savaşı başlamak üzere;    1915-16 yıllarında Galiçye cephesine Almanlara yardım için gönderilen 16. Tümenin Kurmay başkanlığını yapar, Binbaşılığa yükselir. Üstün yetenekleri gereği Almancaya hakimiyetinden dolayı, ünlü Mareşal Mackensen tarafından Romanya cephesi karargahına görevlendirilir. Binbaşı Mehmet NAZIM 1917 yılında Mekodonya’ da İngiliz ve Fransız ordusuyla savaşan 11. Alman ordusuna destek olarak giden Osmanlı Rumeli Müfrezesine komutan atandı. Çarpışmalarda ileri cephelere hep Türk askeri sürülüyordu, bu acımasız haksızlığı sıkça Enver Paşaya bildirir. Bu acımasızlığa tahammül edemeyerek görevinden alınmasına ister. Binbaşı Mehmet NAZIM Kafkas cephesine alınır,   1. Dünya Savaşına Kafkas cephesinde geçirir. Rus işgalinde 40 yıl kalan Türk topraklarını kurtararak Hazar denizine ulaşır. Bakü’ye ilk girin birliğin komutanıdır.

     Mondros mütarekesi imzalanmış, Osmanlı bu yenilginin bedelini ağır ödemiş, İstanbul başta olmak üzere yabancı askerler Anadolu’yu işgal etmişti. Şehit Mehmet NAZIM komutanı Enver Paşanın eşi Naciye Sultanın yakını ile evlendirilmek istenmiştir.Fakat o kendisini sarışın yeşil gözlü bir Çerkez güzeline gönlünü kaptırmıştır. Savaş nedeni ile ertelediği evliliği gerçekleştirmek için İstanbul’a geliyor. İstanbul işgal altında olduğundan İngilizler tutuklamak için onu arıyorlardı.

     Mustafa Kemal Paşa Milli mücadeleyi başlatınca evliliği erteleyip gizlice Anadolu’ya geçiyor. Mehmet NAZIM 7. Süvari Alayı Komutanlığına Mustafa Kemal Paşa tarafından atanıyor. 7. Alay, Bolu ve Konya isyanını bastırıyor. Yeni kurulan 4. Tümen Komutanlığına atanıyor. 1920 Yılı sonu Çerkez Ethem ayaklanmasını fırsat bilen Yunanlılar İnönü yönüne saldırıya geçiyorlar. Binbaşı Mehmet NAZIM 4. Tümeniyle Yunanlıları geri püskürtmüş olup bunun karşılığında  rütbesi Yarbaylığa yükseltiliyor. Yunanlılar 3 ay sonra tekrar saldırıya geçmiş fakat 4. Tümeni karşılarında bulmuşlar. 

          1 . ve 2. İnönü Savaşlarında Yrb. Mehmet NAZIM Milli mücadelenin seçkin komutanlarında biri olmuştur.

        5. Kafkas Tümen komutanı Yrb. Cemil Cahit TOYDEMİR, İsmet Paşaya sunduğu raporunda; (Dağılan tümenlerimizin durumu iç acıcı olmayıp uğursuz Balkan savaşlarını andırıyordu) dedi.

       Karacahisar’da batı cephesi komutanlığında bir köy odasında Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa ile harita üzerinde Yunan ordusunu nasıl durduracaklarını tartışıyorlardı. Her iki paşada Türk tarihinin en karanlık günlerini yaşıyordu. Mustafa Kemal Paşa İsmet Paşaya tarihi emri veriyor; (Orduyu Eskişehir’in Güney ve Kuzeyine toplanmasını ve Yunan Ordusu ile araya mesafe koymasını emreder.)

       Halide Edip Adıvar: Mustafa Kemal Paşa Eskişehir’den Ankara’ya dönmek üzere tren istasyonuna gelir, bu arada Yunan uçakları Eskişehir’i bombalıyor, tren istasyonu kalabalık vagonlar hınca hınç insan dolu, halk şehri terk ediyor. Kadınlar eşyalarının üzerinde perişan halde çocuklarını emziriyor. Mustafa Kemal Paşanın yüzü solgun sapsarı kesilmiştir. 18 Temmuz 1921 Tren akşamüzeri Ankara’ya hareket ediyor.

      15 Temmuz 1921 tarihinde Yunanlılarla yapılan Kütahya, Eskişehir savaşında Kütahya Çavuş çiftliği yakınında ki Yumruçak tepeye bir yunan müfrezesi sabaha karşı tepeye sızmış, ağaçların arasına gizlenmişler, sabah ışıkları ile birlikte birden makineli tüfekler ölüm yağdırmaya başlar. Mehmet NAZIM göğsünden ve ellerinde vurulmuş,  Atına binen Eyüp çavuş komutanını kucağına alarak deli gibi atını sürdü. Komutanın beyaz atı arkalarından onlarla beraber koşuyordu. Yrb. Mehmet NAZIM’dan çok kan akıyordu, Eyüp çavuş (ölme komutanın dayan ellerinden öperim diyordu) Eyüp çavuş kucağında komutanı ile birlikte Tümen karargahı hastanesine getirir. Tümen Doktoru ilk müdahaleyi yaparak atlı bir arabayla Eskişehir hastanesine götürülmek üzere Çöyür istasyonuna gitmek için yola çıkarlar. Eyüp Çavuş Nazım Bey gözlerini açtı diye haykırıyor. Yrb. Mehmet NAZIM’dan fazla kan akıyordu, Mehmet NAZIM Eyüp çavuşa dönerek: ( tepeyi tuttularmı, arkadaşlar nasıl? diye soruyor ve çocuğum asıl siz yaşayın, Kıratımı eski emir subayım İlhan beye versinler) dedi, bu sön sözlerinden sonra başı sağ tarafa düşerek şehit olmuştur. Nazım beyin beyaz atı naşın konduğu vagonun yanında bekliyor. Haber alan İsmet Paşa gözyaşlarını siliyor, Kurmay başkanına (bu kuşak Vatanından başka sevgili  bilmiyor)dedi. Bu esnada Salih bey Mustafa Kemal Paşaya Fevzi Paşadan telefon geldi 4. Tümen karargahının felakete uğradığını,  Kurmay başkanı Şerafettin beyin yaralı esir düştüğünü, er ve subayların şehit olmuştur efendim dedi. Mustafa Kemal Paşa (Ya Nazım?) diye soruyor, Salih Bey ağlıyor, Mustafa Kemal Paşa Salih beye dönerek gel biraz yürüyelim diyor ve bahçeye çıkıyorlar.

     Nazım komutanı hastaneye getiren birkaç er duvara yaslanmış bekliyorlar. Eyüp çavuş Halide Edip hanımı görünce ayağa kalkarak sedyede yatan Nazım’ı gösteriyor. Bayrak örtülü sedyenin yanına varan Halide Hanım Bayrağı hafifçe kaldırıp gördüğü manzaranın Şehit Yarbayın eli göğsünde üniforması ile yattığını görüyor ve usulca Bayrağı geri örtüyor Şehit’in üstüne.

      Nazım beyin cenazesi akşam trenle Ankara’ya yolcu ediliyor. İnönü adını verdiği beyaz atı bir daha görünmüyor.

      Yunanlılar Mehmet NAZIM’ ı iyi tanıyorlardı.  4.Tümünde sık sık karşılaşmışlardı. Tutsak düşen Rize’li Yedek Teğmen Cemal’e yan yana yatan Şehitlerden hangisinin Mehmet NAZIM olduğunu göstermesini istiyorlar.

      Yrb. Mehmet NAZIM, Türk ordusu Tümen komutanı düzeyinde ilk şehidi oluyor.

     Aynı gün Büyük Millet Meclisince Yrb. Mehmet NAZIM’ ın rütbesi Albaylığa yükseliyor.

     Şehit Yrb. Mehmet NAZIM’ ın cenazesi Hacı Bayram Veli Camiinde namazı kılınarak camii bahçesine defnedilmiyor. 1988 yılında Ankara şehitliğini taşınıyor.

Kütahya, Eskişehir savaşında 1200 asker şehit oluyor, bu şehitler sayesinde bugün yaşıyoruz.

 18 Mart şehitler gününde onları saygıyla anıyoruz.

 

 15/03/2021                                                                                                                                              Hasan ÇİFTÇİ

 

 

Kaynak : Alptekin Müdaereisoğlu Sakarya. Bilgi yayın evi 2018 sayfa 257-266 Turgut Özakman: Şu Çılgın Türkler, sayfa 139

 

NELER SÖYLENDİ?
@
HASAN ÇİFTÇİ

HASAN ÇİFTÇİ

DİĞER YAZILARI 31 MART OLAYI (13 NİSAN 1909) 12-04-2021 14:12 18 MART ŞEHİTLER GÜNÜNDE KAYSERİLİ ŞEHİT ALBAY MEHMET NAZIM  16-03-2021 13:37 10 KASIM 10-11-2020 21:45 BAKÜ FATİHİ NURİ PAŞA (KİLLİGİL) (1889-2 Mart 1949) 10-11-2020 15:48 İZMİR'İN KURTULUŞU (9 EYLÜL 1922 08-09-2020 20:20 30 AĞUSTOS BAŞKUMANDANLIK MEYDAN ZAFERİ 28-08-2020 11:27 İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 10-08-2020 11:55 İSTANBULUN FETHİ VE AYASOFYA (KİLİSE-CAMİ-MÜZE-CAMİ) 27-07-2020 11:26 27 MAYIS 1960 DARBESİ YASSIADA KARARLARI 09-07-2020 11:15 LALE ÇİÇEĞİNİN TARİHİ 27-06-2020 14:41 TÜRK OCAKLARI 23-06-2020 12:25 KÜLTÜRÜMÜZDE GÜL VE GÜLÜN YERİ 15-06-2020 12:31 ŞEYH TURESAN-I VELİ HAZRETLERİ KÜLLİYESİ 05-06-2020 12:10 27 MAYIS 1960 DARBESİ ÖNCESİ İNCESU 29-05-2020 11:51 19 MAYIS 1919               23-05-2020 12:18 TARİH BOYUNCA DÜNYADA SALGIN HASTALIKLAR 17-05-2020 12:32 12 MAYIS DÜNYA HEMŞİRELER GÜNÜ 10-05-2020 13:39 1593 SAYILI UMUMİ HIFZISSIHA KANUNU ve SAĞLIK ORDUMUZ 02-05-2020 13:58 KÖY ENSTİTÜLERİ 22-04-2020 11:05 TBMM’NİN 100. YILI 18-04-2020 10:53 TEŞEKKÜRLER SAĞLIK ORDUSU 31-03-2020 12:48 ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE İNCESU-2 18-03-2020 12:01 ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE İNCESU-1 17-03-2020 10:58 İSTİKLAL MARŞININ KABULÜ (12 MART 1921) 11-03-2020 12:00 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 06-03-2020 13:45 BAYRAK BİR MİLLETİN ŞEREFİDİR 04-02-2020 11:02 OSMAN  NURİ  KOÇTÜRK 20-01-2020 11:37 MİMAR SİNAN 14-01-2020 11:50 İNCESU İLÇESİ AYŞE SAFFET ARSLAN MESLEK YÜKSEKOKULU 03-01-2020 11:34 KAYSERLİLERİN  ÂDETLERİ VE AHLÂKI 24-12-2019 11:02 MUSTAFA KEMAL PAŞANIN KAYSERİ'YE GELİŞİNİN 100.YILI 18-12-2019 11:15 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ 22-11-2019 10:59 10 KASIM 1938 08-11-2019 12:07 CUMHURİYETİN KURULUŞUNUN 96. YILI 28-10-2019 11:30 ANKARA’NIN BAŞKENT OLUŞUNUN 96. YILI 15-10-2019 11:06 İSTANBUL’UN KURTULUŞUNUN 96.YILDÖNÜMÜ 09-10-2019 12:19 İNCESU KERVANSARAY HAN DUVARLARINDA İSMİ GEÇEN MARAŞLI ŞEYOĞLU KİMDİR? 05-10-2019 19:10 NEŞET ERTAŞ 28-09-2019 13:35 İNCESU 26.KÜLTÜR VE ÜZÜM FESTİVALİ 18-09-2019 11:14 9 EYLÜL 1922 İZMİR’İN KURTULUŞU 08-09-2019 14:24 4 EYLÜL 1919 SİVAS KONGRESİ VE KAYSERİ DELEGELERİ 03-09-2019 10:58 30 AĞUSTOS 1922 BÜYÜK TAARRUZ 29-08-2019 11:17 SOKRAT İNCESU-2 21-08-2019 11:16 SOKRAT İNCESU-1 20-08-2019 11:48
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA